വിഷ്ണു മൂര്‍ത്തിയുടെ പുരാവൃത്തം

കാസര്‍ഗോഡ്‌ ജില്ലയിലെ നീലേശ്വരത്തെ കുറുവാടന്‍ തറവാട്ടിലെ കാരണവരായ കുറുപ്പിന്റെ പശുക്കളെ മേക്കുന്നവനായിരുന്നു കണ്ണന്‍. കണ്ണന്‍ ഒരു ദിവസം മാവിന്‍ കൊമ്പിലിരുന്നു മാങ്ങ തിന്നുമ്പോള്‍ അതു വഴി പോയ കുറുപ്പിന്റെ അനന്തിരവളുടെ ദേഹത്ത്‌ മാങ്ങയുടെ അണ്ടി വീണുപോയി. കുപിതയായ അനന്തരവള്‍ അമ്മാവനോട്‌ പരാതി പറയുകയും, കോപിച്ച കുറുപ്പ്‌ കണ്ണനെ നാടു കടത്തുകയും ചെയ്തു.

മംഗലാപുരത്തെത്തിയ കണ്ണന്‍ വൃദ്ധയായ, കൃഷ്ണ ഭക്തയായ ഒരു തുളു സ്ത്രീയെ കാണുകയും അവര്‍ അഭയം നല്‍കുകയും ചെയ്തു. അവര്‍ കണ്ണന്‌ പുരാണ കഥകള്‍ (വിഷ്ണുവിന്റെയും, കൃഷ്ണന്റെയും) പറഞ്ഞു കൊടുക്കുകയും ക്രമേണ അവന്‍ കൃഷ്ണ ഭക്തനാവുകയും ചെയ്തു. കുറെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ നാടിനെ കുറിച്ചുള്ള ഓര്‍മ്മകള്‍ കണ്ണനില്‍ ഉണരുകയും, വൃദ്ധയുടെ സമ്മതത്തോടെയല്ലാതെ നാട്ടിലേക്ക്‌ യാത്രതിരിക്കാന്‍ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. യാത്ര തിരിക്കുമ്പോള്‍ വൃദ്ധ ഒരു ചുരികയും കുടയും സമ്മാനിച്ച്‌ അനുഗ്രഹിച്ചു.കണ്ണന്‍ നീലേശ്വരത്ത്‌ എത്തി താമരക്കുളത്തില്‍ കുളിക്കുന്നുണ്ടെന്ന വിവരം അറിഞ്ഞ കുറുപ്പ്‌ ഉറുമിയുമായി അവിടെ എത്തി കണ്ണന്റെ തലയറുത്തു. താമരക്കുളം ഒരു ചോരക്കുളമായി മാറി.

പിന്നീട്‌ കുറുപ്പിന്റെ തറവാട്ടില്‍ ദുര്‍ന്നിമിത്തങ്ങള്‍ കണ്ടു തുടങ്ങി. നാടു നീളെ പകര്‍ച്ചവ്യാധി പടര്‍ന്നു, കന്നുകാലികള്‍ ചത്തൊടുങ്ങി. പേടിച്ചുപോയ കുറുപ്പ്‌ ദൈവജ്ഞനെകൊണ്ട്‌ പ്രശ്നം വെപ്പിച്ചു നോക്കി. കൃഷ്ണ ഭക്തനായ കണ്ണനെ വധിച്ചതില്‍ ദൈവകോപമുണ്ടെന്നും, ഉടന്‍ പരിഹരിച്ചില്ലെങ്കില്‍ മുച്ചൂടും മുടിയുമെന്നും വെളിപ്പെട്ടു. തുടര്‍ന്ന് ചെയ്തുപോയ അപരാധത്തിന്‌ മാപ്പായി കണ്ണന്‌ ഒരു കോലം കല്‍പ്പിച്ച്‌ കെട്ടി സമര്‍പ്പിക്കാമെന്ന് പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുകയും, വീണ്ടും പ്രശ്നം വച്ചപ്പോള്‍ ദൈവം സംപ്രീതനായതായും തെളിയുകയും ചെയ്തു. അങ്ങിനെയാണ്‌ വിഷ്ണുമൂര്‍ത്തി തെയ്യം ഉണ്ടായതെന്നാണ്‌ വിശ്വസിക്കുന്നത്‌. ഈ കഥയിലെ കുറുപ്പിനെ ഹിരണ്യകശിപുവായും, കണ്ണനെ പ്രഹ്ലാദനായും ചിലര്‍ സങ്കല്‍പ്പിച്ചു വരുന്നുണ്ട്‌.